Mali, symbool van Afrikaanse heropstanding in een multipolaire wereld?

Het Sahel-land Mali is sinds enige tijd een nieuw actieterrein in de geopolitieke strijd tussen het imperialistische Westen (vooral Frankrijk, daarin gesteund door o.a. België) enerzijds en Rusland anderzijds. De Malinese bevolking steunt de overgangsregering onder leiding van kolonel Assimi Goïta massaal en is vragende partij om toenadering te zoeken tot Rusland. Een bilateraal akkoord tussen Mali en Rusland waarbij het land hulp krijgt in de bestrijding van jihadistische rebellen, werd de spreekwoordelijke druppel: de Europese Unie en ECOWAS, de organisatie die officieel economische samenwerking tussen West-Afrikaanse staten moet bevorderen maar in werkelijkheid de belangen dient van Westers grootkapitaal, hebben sancties afgekondigd tegen het land.

De jarenlange militaire en de facto neokoloniale aanwezigheid van Frankrijk in Mali en bepaalde buurlanden heeft aan de economische problemen en de onveiligheid door jihadistische terreurgroepen in het land niets kunnen verhelpen. Franse militaire operaties, vaak overlappend met operaties onder EU- of VN-vlag, worden aan de Afrikaanse landen paternalistisch opgedrongen en hebben vooral tot doel de controle te behouden over de natuurlijke rijkdommen (o.a. gouderts, uranium, …) van de regio, ten dienste van bepaalde multinationale ondernemingen en kapitaalsgroepen. De terechte onvrede hierover bij de bevolking versterkt de roep om nationale soevereiniteit, om socialistische politiek en opent de deur voor een steeds nadrukkelijker wordende aanwezigheid van Rusland in de regio. De Malinezen hebben herhaaldelijk de ideeën geopperd dat Mali zich uit ECOWAS moet terugtrekken, dat ongevraagde buitenlandse militairen moeten vertrekken, dat zijn natuurlijke rijkdommen genationaliseerd moeten worden en dat het land van de CFA-frank als munt moet afstappen.

Mali koos al vlak na de officiële onafhankelijkheid in 1960 vrijwel meteen voor een socialistische pro-USSR-oriëntatie en lijkt deze oude draad terug te willen opnemen. Frankrijk werd eerder ook in de Centraal-Afrikaanse Republiek al wandelen gestuurd, ook daar werd Rusland binnengehaald als internationale partner. De keuzes die kolonel Goïta en de Malinese bevolking maken, dreigen door de ligging van handelsroutes en vergelijkbare groeiende onvrede bij de bevolking ook buurlanden als Senegal, Burkina Faso en Mauretanië te beïnvloeden om voor radicale verandering te kiezen.

Vooral sinds de uitvaardiging van de sancties vinden in Mali massale straatprotesten tegen de aanwezigheid van de Fransen en ter ondersteuning van de Russen plaats. Nationale soevereiniteit vormt ook voor Afrikaanse landen de noodzakelijke basis (maar niet de enige voorwaarde) voor een socialistisch georiënteerde politiek ten dienste van de bevolking in plaats roofbeleid ten gunste van Westerse kapitaalsgroepen. De Fransen proberen al geruime tijd om een Europese pijler van het Atlantisme te ontwikkelen waarvan zij een leiderschapsrol wensen op te nemen. De Belgische staat laat zich traditioneel gewillig voor deze kar spannen en voert sinds meerdere jaren militaire operaties uit aan de zijde van of in opdracht van de Fransen in diverse oud-kolonies waaronder Mali. In het ‘Strategic Compass’ document, een blauwdruk van het groeiende EU-imperialisme op militair vlak, werd een strategische militaire veiligheidsvisie uitgewerkt voor de EU voor de komende jaren. Als Atlantische constructie heeft de EU daarin -uiteraard- China en Rusland als vijanden aangeduid en op aansturen van de Fransen werd ook een “operationeel engagement” erin opgenomen, gericht op de Sahel-regio.

Met Zannekinbond kunnen we de gewijzigde koers van Mali vanuit internationalistisch perspectief enkel maar toejuichen. Het Atlantisme vormt in Afrika de militaire vleugel van het neokolonialisme en moet overal waar het actief is bestreden worden. België moet elke verdere medewerking aan dit Westers/Frans neokolonialisme meteen stopzetten en haar militairen uit de Afrikaanse landen weghalen, toekomstige operaties dienen per direct geannuleerd te worden. Momenteel vormt ook de Sahel-regio een brandpunt in de geopolitieke strijd tegen het Westers imperialisme en haar neokoloniale uitwassen. Een multipolaire wereld waarin het Atlantische kamp niet langer domineert, is geen garantie op maar schept zowel voor Europeanen als Afrikanen de mogelijkheid tot een antiliberale, socialistische en patriottische politiek.